COSPAS-SARSAT පද්ධතිය
COSPAS-SARSAT යනු, ගුවනේ, මුහුදේ හා ගොඩබිමේ එහි පරිශීලකයන්ට ආපදා අනතුරු ඇඟවීම් හා අදාළ ස්ථාන තොරතුරු සැපයීම සඳහා ධ්රැවීය හා සමවර්ති කක්ෂ චන්ද්රිකා භාවිත කරන සෙවීම් හා ගලවා ගැනීමේ (SAR) පද්ධතියකි.
1979 වර්ෂයේ, කැනඩාව, ප්රංශය, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, හා හිටපු සෝවියට් සංගමය, ආපදා ඇමතුම් හඳුනාගැනීම හා හදිසි අවස්ථාවලදී අනතුරේ සිටින පුද්ගලයන්ට සහාය වීම සඳහා International COSPAS-SARSAT Program එක ස්ථාපිත කරන ලදී. The Washington Post හි 1982 සැප්තැම්බර් 30 වන දින කලාපයට අනුව, ප්රථම ගලවා ගැනීමේ මෙහෙයුම 1982 වර්ෂයේදී සිදු කරන ලදී.
COSPAS-SARSAT Program එකේ නිල ලාංඡනය
අද වන විට, රටවල් 45ක් COSPAS-SARSAT Program එකේ කොටසකි. සහභාගිවන්නන්ගේ සම්පූර්ණ ලැයිස්තුව මෙතැනින් බැලිය හැක. මීට අමතරව, International Telecommunication Union (ITU), International Civil Aviation Organization (ICAO), සහ International Maritime Organization (IMO), COSPAS-SARSAT සමඟ සමීප සහයෝගීතාවයෙන් කටයුතු කරයි.
COSPAS-SARSAT යනු කුමක්ද?
රුසියානු බසින්, COSPAS යනු "Cosmicheskaya Sistyema Poiska Avariynich Sudov" සඳහා කෙටි යෙදුමක් වන අතර, එහි තේරුම "ආපදාවේ සිටින යාත්රා සෙවීම සඳහා අභ්යවකාශ පද්ධතිය" යන්නයි; SARSAT යනු "Search and Rescue Satellite-Aided Tracking" සඳහා කෙටි යෙදුමකි.
COSPAS-SARSAT පද්ධතියේ අරමුණ වන්නේ, සෙවීම් හා ගලවා ගැනීමේ සේවාවලට ලබාදෙන ආපදා අනතුරු ඇඟවීම්වල ප්රමාදයන් හා සිද්ධි ස්ථානය සොයාගැනීමට අවශ්ය කාලය අඩු කිරීමෙන් ප්රදේශයට සහාය සැපයීමයි. එමගින්, ගුවනේ, මුහුදේ හෝ ගොඩබිමේ ආපදාවට පත් පුද්ගලයන්ගේ දිවි ගැලවීමේ සම්භාවිතාවට කෙළින්ම බලපායි. COSPAS-SARSAT පද්ධතිය පහත සංරචකවලින් සමන්විත වේ:
-
ආපදා සංඥා සම්ප්රේෂණය කරන ආපදා බීකන
- ගුවන් යානා සඳහා Emergency Locator Transmitter (ELT)
- නාවික යාත්රා සඳහා Emergency Position Indicating Radio Beacon (EPIRB)
- පුද්ගලික භාවිතය සඳහා Personal Locator Beacons (PLB)
- බීකන මගින් සම්ප්රේෂණය කරන ආපදා සංඥා ලබාගන්නා චන්ද්රිකා
- Low-altitude Earth orbit (LEO) චන්ද්රිකා
- Geostationary Earth orbit (GEO) චන්ද්රිකා
-
චන්ද්රිකා සංඥාවලින් හදිසි අනතුරු ඇඟවීම් ලබාගෙන, සකසා, ජනනය කරන Local Users Terminals (LUTs)
- හදිසි අනතුරු ඇඟවීම් ලබාගෙන ඒවා අදාළ සංවිධානවලට හෝ වෙනත් MCC වලට ප්රතිප්රේෂණය කරන Mission Control Centers (MCCs)
COSPAS-SARSAT ක්රියා කරන්නේ කෙසේද?
නාවික අනතුරු, ගුවන් යාන අනතුරු, හෝ මං මුළා වූ කඳුකරුවන් වැනි හදිසි අවස්ථාවක් ඇති වූ විට, ආපදා බීකන (ELT, EPIRB, PLB), ජාත්යන්තර සෙවීම් හා ගලවා ගැනීමේ සංඛ්යාතය වන 406 MHz හි චන්ද්රිකාවලට ආපදා සංඥා සම්ප්රේෂණය කරයි. පෘථිවි මතුපිට scan කරන LEO හා GEO චන්ද්රිකා මගින් හඳුනාගත හැකි මෙම සංඥා, ලෝකය පුරා විවිධ ස්ථානවල පිහිටි ග්රාහක මධ්යස්ථාන ලෙස ඇති Local Users Terminals (LUTs) වෙත ප්රතිප්රේෂණය කෙරේ. සකසන ලද තොරතුරුවලින් ස්ථානය හා, හැකි විටෙක, අනන්යතා තොරතුරු ලබාගනු ලැබේ. සකසන ලද තොරතුරු, සෙවීම් හා ගලවා ගැනීමේ ක්රියාකාරකම් සැලසුම් කර සම්බන්ධීකරණය කරන Mission Control Centers (MCCs) වෙත යවනු ලැබේ. ගුවන් යාන හෝ නෞකා අනතුරු හෝ සිද්ධි ස්ථානය වැනි ලැබෙන තොරතුරු අනුව, MCC ඒකකය මෙම තොරතුරු හා පණිවිඩය වගකිව යුතු Rescue Coordination Center (RCC) එකට හෝ SAR Points of Contact (SPOCs) වෙත යවයි. මේ ආකාරයට, සිද්ධියට ප්රතිචාර දැක්විය හැක.
406 MHz හි ක්රියාත්මක වන සම්ප්රේෂකවලින් (ELT, EPIRB, PLB) පමණක් සංඥා COSPAS-SARSAT පද්ධතිය මගින් ලැබී ස්ථානගත කරන බව නොසලකා හැරිය නොහැක. මීට අමතරව, 2009 පෙබරවාරි 1 වන දින සිට 121.5 MHz සංඛ්යාතයේ යවන සංඥාවලට සහාය නොදක්වයි.
සංඛ්යා ලේඛනවලින් COSPAS-SARSAT
2020 දෙසැම්බර් මාසයේ ප්රකාශයට පත් කරන ලද COSPAS-SARSAT System Data හි නවතම කලාපයට (අංක 46) අනුව, අද වන විට:
-
2019 දෙසැම්බර් 31 වන විට, ගෝලීයව ලියාපදිංචි සම්ප්රේෂක 1,866,000ක් පමණ ඇත.
-
2019 දෙසැම්බර් 31 වන විට, 2019 ජනවාරි සිට දෙසැම්බර් දක්වා, COSPAS-SARSAT පද්ධතිය Search and Rescue (SAR) සිද්ධි 1,032කදී අවම වශයෙන් පුද්ගලයන් 2,774ක් ගලවා ගැනීමට සහාය විය.
-
සඳහන් කළ SAR සිද්ධිවලින් 212ක් ගුවනේ සිදුවූ අතර පුද්ගලයන් 411ක් ගලවා ගන්නා ලදී.
-
සඳහන් කළ SAR සිද්ධිවලින් 431ක් මුහුදේ සිදුවූ අතර පුද්ගලයන් 1,747ක් ගලවා ගන්නා ලදී. සිද්ධි හා ගලවාගත් පුද්ගලයන් යන දෙකෙහිම මෙය ඉහළම සංඛ්යාව විය.
-
SAR සිද්ධිවලින් 389ක් ගොඩබිමේ සිදුවූ අතර පුද්ගලයන් 616ක් ගලවා ගන්නා ලදී.
-
2019 ජනවාරි සිට දෙසැම්බර් දක්වා COSPAS-SARSAT පද්ධතිය භාවිත කරන ලද තහවුරු කළ SAR සිද්ධිවල භූගෝලීය ව්යාප්තිය රූපයේ දැක්වේ. කහ සලකුණු ELT නියෝජනය කරන අතර, රතු EPIRB, නිල් ගොඩබිමේ භාවිත කරන PLB, කොළ ගුවන්සේවාවේ භාවිත කරන PLB, සහ රෝස නාවික ක්ෂේත්රයේ භාවිත කරන PLB නියෝජනය කරයි.
-
1982 සැප්තැම්බර් සිට 2019 දෙසැම්බර් දක්වා, COSPAS-SARSAT පද්ධතිය සිද්ධි 15,563කදී අවම වශයෙන් පුද්ගලයන් 51,512ක් ගලවා ගැනීමට සහාය විය.
Can Önal විසින් - [email protected]
