DO-178B සහ DO-178C මෘදුකාංග සහතික කිරීමේ ප්රමිතීන්, ගුවන් සුදුසුකම් ලත් ගුවන් පද්ධති නිෂ්පාදනය සඳහා මාර්ගෝපදේශයක් ලෙස සේවය කරයි. 1992 වර්ෂයේ ප්රථම වරට ප්රකාශයට පත් කරන ලද DO-178B (Software Considerations in Airborne Systems and Equipment Certification), මෘදුකාංග-පාදක ගුවන් පද්ධති සඳහා EASA (European Union Aviation Safety Agency) හා FAA (Federal Aviation Administration) වැනි වාණිජ අධිකාරීන්ගෙන් අවශ්ය සහතික කිරීම ලබාගැනීම සඳහා සලකා බැලූ වැදගත් ලේඛනයක් විය. කෙසේ වුවද, Federal Aviation Regulations, 2013 වර්ෂයේ ගුවන් සුදුසුකම් අනුකූලතාව පෙන්නුම් කරන ක්රමයක් ලෙස DO-178C පිළිගන්නා ලදී. DO-178B හා DO-178C ප්රමිතීන් පිළිබඳ වඩාත් සාමාන්ය තොරතුරු සඳහා, ඔබට මෙම ලිපිය කියවිය හැක.
DO-178B හෝ DO178C ප්රමිතීන් පහත උදාහරණ ලේඛන හා තවත් ලේඛන මගින් සපුරාලිය යුතුය.
- PSAC (Plan for Software Aspects of Certification)
- SDP (Software Development Plan)
- SVP (Software Verification Plan)
- SCMP (Software Configuration Management Plan)
- SQAP (Software Quality Assurance Plan)
- SAS (Software Accomplishment Summary)
DO-178B හා DO-178C ප්රමිතීන් සපුරාලීම සඳහා අවශ්ය ලේඛන මේවාට පමණක් සීමා නොවේ. ගුවන් සුදුසුකම පොහොසත් කරන තවත් ලේඛන රාශියක් ඇත. මෙම ලේඛන මෙතැනින් පරීක්ෂා කර මිලදී ගත හැක.
DO178 ලේඛන
PSAC ලේඛනය
PSAC (Plan for Software Aspects of Certification) ලේඛනය, ආයුෂ චක්ර දත්ත නිෂ්පාදනය කිරීමට අමතරව, අනුගමනය කළ යුතු අවශ්ය ප්රමිතීන්, ක්රියාවලීන්, ප්රොටෝකෝල හා ක්රමවේද පැහැදිලි කරයි. මේ අනුව, DO-178 ප්රමිතීන් සපුරාලිය හැක. PSAC, මෘදුකාංග සංවර්ධන කාලසටහන හා සමස්ත පද්ධති තත්ත්වය ද නිශ්චිත කරයි. අනුමත කිරීමේ අධිකාරිය හා අයදුම්කරු යන දෙදෙනාම මෙම ලේඛනයෙන් ප්රතිලාභ ලබයි. PSAC, ආරම්භක මෘදුකාංග සැලසුම් ක්රියාවලිය තුළදී නිෂ්පාදනය කර සහතික කිරීමේ අධිකාරිය විසින් අනුමත කළ යුතුය. අපගේ PSAC ලේඛනය පරීක්ෂා කිරීමට කරුණාකර මෙතැන ක්ලික් කරන්න.
SDP ලේඛනය
SDP (Software Development Plan) ලේඛනයේ අරමුණ වන්නේ, සංවර්ධන ක්රියාපටිපාටි, ප්රොටෝකෝල, ප්රමිතීන්, ආයුෂ චක්ර, හා සංවර්ධන පරිසරය වැනි අවශ්ය තොරතුරු නිශ්චය කර ඇත්දැයි පරීක්ෂා කිරීමයි. SDP ලේඛනය මෘදුකාංග සැලසුම් ක්රියාවලියේ වැදගත් කොටසකි. අපගේ SDP ලේඛනය පරීක්ෂා කිරීමට කරුණාකර මෙතැන ක්ලික් කරන්න.
SVP ලේඛනය
SVP (Software Verification Plan) ලේඛනය, නිසි version control එකක් සපයමින්, අවශ්ය පරීක්ෂණ අවස්ථා හා ආවරණය, ක්රියාපටිපාටි, ප්රොටෝකෝල, අවශ්යතා සත්යාපනය, හා මූලාශ්ර කේත සත්යාපනය නිශ්චිත කරයි. SVP ද සැලසුම් ක්රියාවලියේ වැදගත් කොටසකි. අපගේ SVP ලේඛනය පරීක්ෂා කිරීමට කරුණාකර මෙතැන ක්ලික් කරන්න.
SCMP ලේඛනය
SCMP (Software Configuration Management Plan) ලේඛනය සැලසුම් ක්රියාවලියේ තවත් වැදගත් අංගයකි. මෘදුකාංග සංවර්ධන ක්රියාවලිය පුරාවට සකස් කරන ලද ආරම්භක සැලැස්ම බොහෝවිට වෙනස්කම්වලට භාජනය වේ. SCMP, මෙම වෙනස්කම් හඳුනාගැනීමට, පාලනය කිරීමට, පවත්වාගෙන යාමට හා නිරීක්ෂණය කිරීමට අපට උපකාරී වේ. එය මෘදුකාංග සංවර්ධන ක්රියාවලිය පුරාවට යොදනු ලැබේ. SCMP හි අරමුණ වන්නේ දෝෂ අවම කිරීම හා කාර්යක්ෂමතාව උපරිම කිරීමයි. කණ්ඩායම් සාමාජිකයන් වෙනස්කම් එකිනෙකාට වාර්තා කර දැනුම් දීමට උත්සාහ කළ යුතුය. අපගේ SCMP ලේඛනය පරීක්ෂා කිරීමට කරුණාකර මෙතැන ක්ලික් කරන්න.
SQAP ලේඛනය
SQAP (Software Quality Assurance Plan) ලේඛනයට, නිෂ්පාදනයක් හෝ සේවාවක් SRS (Software Requirement specification) හි දක්වා ඇති පිරිවිතරයන්ට අනුකූල බව සහතික කිරීම සඳහා භාවිත කරන මෙවලම්, ක්රම හා තාක්ෂණික ක්රම ඇතුළත් වේ. SQAP, ව්යාපෘතියේ Software Quality Assurance ක්රියාකාරකම් සිදු කරන ආකාරය පැහැදිලි කරයි. SQA කණ්ඩායම සන්ධිස්ථාන ස්ථාපිත කර, සෑම සන්ධිස්ථානයකදීම ව්යාපෘතියේ ගුණාත්මකභාවය ඇගයයි. SQA මෘදුකාංග ආයුෂ චක්රය පුරාවට සිදු කෙරේ. අපගේ SQAP ලේඛනය පරීක්ෂා කිරීමට කරුණාකර මෙතැන ක්ලික් කරන්න
SAS ලේඛනය
SAS (Software Accomplishment Summary) , සංවර්ධන හා සත්යාපන ක්රියාවලීන් තුළදී මෘදුකාංග සංරචකවල සෑම පියවරක්ම සාරාංශ කරයි. SAS හි verification tool qualification එකෙන් ලද සොයාගැනීම්වල සාරාංශයක් ඇතුළත් විය යුතුය. FAA ආයතනයට SAS පිළිබඳ දැනුම් දිය යුතුය. මෙය සහතික කිරීමේ අධිකාරියට සත්යාපන දත්ත සොයාගැනීම්වල තහවුරු කිරීමක් ලබා දෙන අතර, මෙවලමේ qualification තත්ත්වයට සාක්ෂියක් ලෙස සේවය කරයි. අපගේ SAS ලේඛනය පරීක්ෂා කිරීමට කරුණාකර මෙතැන ක්ලික් කරන්න
ARP4754 ප්රමිතීන් සහ DO178 ප්රමිතීන්
ARP4754 යනු "Aerospace Recommended Practice ARP4754A Guidelines for Development of Civil Aircraft and Systems" සඳහා කෙටි යෙදුමකි. ARP4754 ප්රමිතීන්, ගුවන් යාන පද්ධති සමස්තයක් ලෙස සඳහා මාර්ගෝපදේශ සපයන අතර, DO178 ප්රමිතීන් භාවිත කෙරෙන්නේ පියාසර මෘදුකාංග සඳහා පමණි. ප්රමිති දෙකම FAA හා EASA වැනි අධිකාරීන් විසින් පිළිගනු ලැබේ.
ARP4754, 1996 වර්ෂයේ SAE (Society of Automotive Engineers) විසින් සංවර්ධනය කර ප්රකාශයට පත් කරන ලදී. 2010 වර්ෂයේ, SAE, Guidelines for Development of Civil Aircraft and Systems සඳහා කෙටි යෙදුම වන ARP4754A ප්රකාශයට පත් කරන ලදී. ARP4754A, ගුවන් යාන හා පද්ධති මට්ටමින් භාවිත වන design assurance සංකල්පය පොහොසත් කරන අතර, development assurance යන යෙදුමේ භාවිතය ද සම්මත කරයි. ARP4754, 2011 නොවැම්බර් මාසයේ FAA විසින් අනුමත කරන ලදී.
ARP4754, අවශ්යතා හඳුනාගැනීමේ සිට ඒකාබද්ධකරණ හා සත්යාපන ක්රියාවලීන් අවසන් වන තෙක් සම්පූර්ණ ගුවන් යාන සංවර්ධන චක්රය ආවරණය කරයි. ARP4754, ගුවන් යානා, පද්ධති හා සංරචක සඳහා abstraction එකක් සපයයි. සංරචක සැලසුම සඳහා, ARP4754 පැහැදිලිවම DO-178 හා DO-254 වෙත යොමු කරයි. ARP4754, සංවර්ධනය, සැලසුම හා සත්යාපනය වැනි විවිධ ක්රියාවලීන් හරහා ආරක්ෂක ඇගයීම කේන්ද්ර කරගනී. කෙසේ වුවද, ARP4754 හි මෘදුකාංග හෝ විද්යුත් දෘඪාංග සංවර්ධනයේ විශේෂිත විෂය පථය, සේවයේදී ආරක්ෂක ක්රියාකාරකම්, හා ගුවන් යාන ව්යුහාත්මක සංවර්ධන ක්රියාවලිය ඇතුළත් නොවන බව සටහන් කළ යුතුය.
සැලසුම් අවධීන්
Preliminary Design Review (PDR)
මූලික සැලසුම (Preliminary design), මෘදුකාංග සංවර්ධන ක්රියාවලියේ වැදගත් අවධියකි. මූලික සැලසුම අතරතුර, පද්ධති වාස්තු විද්යාව සැකසීම සඳහා ඉහළ-මට්ටමේ අවශ්යතා හා use case හඳුනාගනු ලැබේ. අතුරු මුහුණත, දත්ත සමුදාය හා වාස්තු විද්යාව සඳහා ලේඛන, සහ සංරචක සම්බන්ධතා සඳහා රූප සටහන් සැලසුමේදී භාවිත කළ හැක. මූලික සැලසුම, මෙම ආදානයන් මත පදනම්ව ව්යාපෘතියේ ආරම්භයේදී පද්ධතියේ දෘශ්ය නිරූපණයක් සපයනු ඇත. මූලික සැලසුම, පසුව එන වඩාත් විස්තරාත්මක සැලසුම් අවධීන් සඳහා ද පදනම දමයි. එය කෙටුම්පතක් ලෙස සැලකිය හැක.
Preliminary Design Review (PDR), ව්යාපෘතියේ මූලික සැලසුම් අවධිය අවසන් කරයි. PDR, විස්තරාත්මක සැලසුම දක්වා ඉදිරියට යාමට ප්රමාණවත් සහතිකයක් සැපයිය යුතුය. PDR හි අරමුණ වන්නේ, මූලික සැලසුම හා මූලික පද්ධති වාස්තු විද්යාව සම්පූර්ණ බව සහ අයවැය හා කාලසටහන තුළ අවශ්යතා සපුරාලිය හැකි බවට තාක්ෂණික විශ්වාසයක් ඇති බව සහතික කිරීමයි.
Critical Design Review (CDR)
Critical Design Review (CDR), ව්යාපෘතියේ තීරණාත්මක සැලසුම් අවධිය අවසන් කරයි. පුළුල් විශ්ලේෂණ, සිමියුලේෂන, schematics, මෘදුකාංග කේතය හා පරීක්ෂණ දත්ත හරහා CDR හරහා අවසාන සැලසුම් ඉදිරිපත් කෙරේ. CDR, පද්ධතියට පරීක්ෂණයට හා නිෂ්පාදනයට ඉදිරියට යා හැකි බව සහතික කරයි. අදාළ අවශ්යතා අයවැය හා කාලරාමුව තුළ සපුරාලිය හැකි බව ද එය ප්රකාශ කරයි. ප්රතිඵලයක් ලෙස ලැබෙන පුළුල් රූප සටහන් හා පිරිවිතරයන්, ආරම්භක product baseline එකක් සමඟින් අවසාන baseline එකක් සපයයි. CDR විෂය පථයෙන් පුළුල් හා විස්තරාත්මක විය යුතුය.
අවසාන සැලසුම් අවධිය
අවසාන සැලසුම් අවධිය, ව්යාපෘතියේ එක් එක් සංරචකයේ විස්තරාත්මක වාස්තු විද්යාත්මක හා ඉංජිනේරු රූප සටහන් සපයයි. සමහර ව්යාපෘති සඳහා, අවසාන සැලසුම් වාර්තාවක් නිර්මාණය කිරීමට අවශ්ය විය හැක. අවසාන සැලසුම් අවධිය සම්පූර්ණ කිරීමට පෙර, හඳුනාගත් සැලසුම් ගැටලු විසඳිය යුතුය. සැලසුම් කළ ඇස්තමේන්තු හැකි කිරීමට රූප සටහන් හා වාර්තා ප්රමාණවත් තරම් විස්තරාත්මක විය යුතුය. අවසාන සැලසුම් වාර්තාවට යාවත්කාලීන කාලරාමුවක්, පිරිවැය ඇස්තමේන්තු, හා පිරිවිතරයන් ඇතුළත් විය යුතුය. ව්යාපෘතිය ආර්ථිකමය වශයෙන් ශක්ය බව ද තහවුරු කළ යුතුය. අවසාන සැලසුම් අවධිය තුළදී සිදු කරන ඕනෑම වෙනසක්, වෙනත් අවධීන්ට සාපේක්ෂව වඩාත් වියදම් සහිතය. එබැවින්, ඒවා ඉතා ප්රවේශමෙන් සිදු කළ යුතුය.
SOI (Stages of Involvement)
ව්යාපෘතිවල DO-178B අනුකූලතාව ඇගයීම සඳහා, අදාළ රටවල ගුවන්සේවා අධිකාරීන් විසින් සැලසුම්, සංවර්ධනය හා සත්යාපනය වැනි ව්යාපෘතියේ විවිධ අවධීන්හිදී SOI ඇගයීම් සිදු කරනු ලැබේ. පරමාදර්ශී ලෙස, මුළු SOI සමාලෝචන හතරක් සැලසුම් කෙරේ.
පළමු SOI ඇගයීම, ව්යාපෘතියේ සහතික කිරීමේ අනුකූලතා කාර්යයේ සැලසුම් අවධිය ආවරණය කරයි. දෙවන SOI සමාලෝචනය, ව්යාපෘතියේ සංවර්ධන අවධීන් කේන්ද්ර කරගනී. ඉහළ-මට්ටමේ මෘදුකාංග අවශ්යතා සංවර්ධනයෙන් ආරම්භ කරමින්, සැලසුම, පහළ-මට්ටමේ මෘදුකාංග අවශ්යතා, හා මූලාශ්ර කේතය DO178B හා අනුකූලව නිෂ්පාදනය කර ඇත්දැයි එය ප්රශ්න කරයි. තෙවන SOI සමාලෝචනය, සත්යාපන අවධීන් කේන්ද්ර කරගනී. පරීක්ෂණ ක්රියාකාරකම් පමණක් නොව, සත්යාපන අරමුණු සඳහා සිදු කරන සියලුම ක්රියාකාරකම් සමාලෝචනය කෙරේ. සිව්වන SOI, ව්යාපෘතියේ අවසානය දෙසට සිදු කරන අවසාන ඇගයීම වන අතර, පවත්නා ක්රියාකාරකම් තිබේදැයි සහ පෙර ඇගයීම්වලින් පසු නව ගැටලු ඇතිවී තිබේදැයි ප්රශ්න කරයි.
සැලසුම් අවධියේ නිෂ්පාදනය කරන මෘදුකාංග නිෂ්පාදනවලින් DO-178B අපේක්ෂා කරන්නේ, අධිකාරිය හා එය සිදු කරන සමාගම අතර පොදු නීති කට්ටලයක් පිළිබඳ එකඟත්වයක් ඇතිකර, ව්යාපෘතිය පුරාවට මෙම නීති කට්ටලයට අනුකූල වීමයි. වෙනත් වචනවලින් කිවහොත්, සැලසුම් හා ප්රමිතීන් ලියන විට, සමාගම තමන්ගේම ක්රියාවලීන් තීරණය කිරීම පමණක් නොව, සහතික කිරීමේ ක්රියාවලිය පුරාවට අධිකාරිය තමන්වම ඇගයන ආකාරය පිළිබඳ නීති ද ලියයි.
කර්තෘ: Can Önal ([email protected])
