ආපදා බීකනයක් යනු කුමක්ද?
ප්රවාහන වාහන දියුණු වීමත් සමඟ, අපගේ ලෝකය දිනෙන් දින කුඩා වෙමින් පවතී. තාක්ෂණයේ මට්ටම වැඩි වුවත්, අභ්යන්තර හෝ පාරිසරික සාධක නිසා අනතුරුදායක සිදුවීම් සිදුවීමේ හැකියාවක් සැමවිටම පවතී. ගුවන් යාන අනතුරු, නැව් ගිලීම, හෝ කඳුකරුවෙකු මං මුළා වීම වැනි හදිසි අවස්ථාවලදී, ආපදා බීකනය සක්රිය වී අඛණ්ඩ සංඥාවක් යවයි. මෙම සංඥාව, සම්ප්රේෂකය ස්ථානගත කර සිද්ධියට වහාම ප්රතිචාර දැක්වීම සඳහා සෙවීම් හා ගලවා ගැනීමේ (SAR) කණ්ඩායම් විසින් භාවිත කෙරේ.
ආපදා බීකන වර්ග
ආපදා බීකන ඒවායේ භාවිත ක්ෂේත්ර අනුව ප්රධාන කාණ්ඩ 3කට බෙදේ:
- ගුවන් යානා සඳහා: Emergency Locator Transmitter (ELT)
- පුද්ගලික භාවිතය සඳහා: Personal Locator Beacons (PLB)
- නාවික යාත්රා සඳහා: Emergency Position Indicating Radio Beacon (EPIRB)
ELT
ELT යනු, අනතුරක් හෝ බරපතළ සිද්ධියකදී ගුවන් යානයේ වත්මන් ස්ථාන තොරතුරු සැපයීම සඳහා සෙවීම් හා ගලවා ගැනීමේ (SAR) සේවාවල භාවිත වන උපකරණ වේ. රෙගුලාසිවලට අනුව ගුවන් යානාවල ඒවා තිබීම අවශ්ය වේ. ELT, නියමුවා විසින් ස්වයංක්රීයව හෝ හස්තීයව සක්රිය කළ හැක. විවිධ චන්ද්රිකා හරහා ස්ථානය සැපයීම සඳහා, හදිසි අවස්ථාවලදී පමණක් ඒවා 121.5 හෝ 406 MHz සංඛ්යාතවල විකාශනය කරයි. කෙසේ වුවද, 2009 පෙබරවාරි 1 වන දින, International COSPAS-SARSAT Program, 121.5 MHz සංඛ්යාතයේ නිරීක්ෂණය අවසන් කරන ලදී*. ELT වලට අවම වශයෙන් පැය 24 සිට 48 දක්වා සංඥා සම්ප්රේෂණය කිරීම අවශ්ය වේ. සමහර අවස්ථාවලදී, ELT වෙනුවට EPIRB හෝ PLB භාවිත කළ හැක.
PLB
PLB, වෙනත් ආපදා බීකනවලට වඩා කුඩාම වන අතර, එබැවින් කඳුකරුවන්, භූමි ගවේෂණ, මධ්යස්ථානයෙන් දුරින් ක්රියාත්මක වන සේවකයන්, බෝට්ටු හෝ කැබින් කාර්ය මණ්ඩලය වැනි පුද්ගලික භාවිතය සඳහා සුදුසුය. PLB කිසිදු වාහනයකට සවි කර නොමැත; ඒවා පරිශීලකයාට අයත් වේ. ඒවා විවිධ ක්ෂේත්රවල භාවිත වුවත්, ඒවායේ ප්රධාන භාවිත ක්ෂේත්රය වන්නේ ගොඩබිමයි. සක්රිය තත්ත්වයේ ඒවාට පැය 24 සිට 35 දක්වා බැටරි ආයුෂයක් ඇත. standby ප්රකාරයේ, ඒවාට වසර 5ක් දක්වා පැවතිය හැක. කෙසේ වුවද, සක්රිය කර භාවිත කිරීමෙන් පසු, ඒවායේ බැටරි ප්රතිස්ථාපනය කළ යුතුය. වෙනත් ආපදා බීකනවලට වඩා වෙනස්ව, ඒවා හස්තීයව පමණක් සක්රිය කළ හැකි අතර 406 MHz සංඛ්යාතයේ පමණක් විකාශනය කළ හැක.
EPIRB
EPIRB යනු, නැවක් ගිලීම, ගිනි ගැනීම, හෝ ඉවත් කරනු ලැබීම (උදාහරණයක් ලෙස, ජලය සමඟ ස්පර්ශ වීමෙන්) වැනි හදිසි අවස්ථාවකදී හස්තීයව හෝ ස්වයංක්රීයව සක්රිය කරන උපකරණ වේ. ඒවා ජලයේ ගිලෙන්නේ නැති අතර, අනතුරු ඇඟවීමේ ෆ්ලෑෂ් එකකින් අවධානය ආකර්ෂණය කරයි. චන්ද්රිකා හා වෙරළබඩ මධ්යස්ථාන මගින් ස්ථානගත කිරීම සඳහා ඒවා 406 MHz සහ 121.5 MHz සංඛ්යාතවල ද විකාශනය කරයි. ඒවා නෞකාවේ නිදහසේ පාවීමට ඉඩ සලසන ආකාරයට සවි කර තිබීම, සහ නෞකාවට ලියාපදිංචි කර තිබීම වැදගත් වේ. EPIRB, අවම වශයෙන් පැය 48ක් විකාශනය කළ හැකි අතර වසර 10ක් දක්වා බැටරි ආයුෂයක් ඇත.
*අද වන විට, 121.5 MHz හි සංඥා යවන ආපදා බීකනවලට චන්ද්රිකා සහාය නොදක්වයි. මෙම සම්ප්රේෂකවලට තවමත් බලපත්ර ලබාගත හැකි වුවද, ඒවා මත රඳා පැවතීම තරමක් අවදානම් සහගතය. 121.5 MHz සහ 243 MHz සංඛ්යාත තවමත් වෙරළබඩ මධ්යස්ථාන මගින් නිරීක්ෂණය කෙරේ.
